Następnego ranka pojechałem do Krakowa nie do biura fundacji, lecz do kancelarii Marty Wójcik.
Nie spałem prawie wcale.
Na siedzeniu obok leżała kopia koperty Heleny i wydruk dawnego kwitu, które mecenas poleciła mi zostawić nietknięte do czasu formalnego zabezpieczenia.
Zofia czekała już na miejscu.
Kiedy wszedłem, wstała od stolika, jakby chciała się przywitać dawnym gestem, lecz oboje zatrzymaliśmy się w pół ruchu.
Nie byliśmy już ludźmi, którzy rozstali się dziewięć lat temu.
« Dziewczynki są u Heleny », powiedziała.
« Lena poprosiła, żeby mogła zostać z Walentyną jeszcze jedną noc. »
« Cieszę się, że im pozwoliłaś. »
« Nie pozwoliłam z łaski. To ich pierwsza wspólna noc, którą potrafią zapamiętać. »
Usiedliśmy naprzeciwko siebie, mając między sobą stos dokumentów.
Przez lata wyobrażałem sobie spotkanie z Zofią.
W każdej wersji zadawałem jej tylko jedno pytanie: dlaczego odeszła?
Teraz wiedziałem, że pytanie było zbyt proste.
Do kancelarii przyszła Katarzyna Radecka, emerytowana położna z dawnej kliniki.
Była siwowłosą kobietą, która w rozmowie często patrzyła na własne dłonie.
Marta przypomniała jej, że nie musi zgadywać ani opowiadać rzeczy, których sama nie widziała.
« Pamiętam poród pani Maj », powiedziała Katarzyna.
« Dwie dziewczynki. Jedna miała trudności z oddychaniem, ale obie żyły, kiedy skończyłam dyżur. »
Mimowolnie zacisnąłem pięści.
« A akty zgonu? »
« Zobaczyłam je później. Próbowałam zapytać ordynatora, ale usłyszałam, że dokumentacja została skorygowana decyzją lekarza prowadzącego. »
« Kto nim był? »
« Doktor Andrzej Rosiński. »
Nazwisko zgadzało się z kwitem przelewu.
Położna rozpoznała jego podpis na jednym z formularzy, nie potrafiła jednak potwierdzić, kto dopisał wiadomość o zgonach.
To ograniczenie powiedziała wyraźnie i byłem jej za to wdzięczny.
Nie potrzebowaliśmy nowej historii opartej na domysłach.
Tego samego dnia złożyliśmy zawiadomienie wraz z kopiami dokumentów, wskazaniem świadków i prośbą o zabezpieczenie archiwum kliniki.
Marta uprzedziła mnie, że samo zawiadomienie nie oznacza, iż policja natychmiast uwierzy każdemu zeznaniu.
Trzeba będzie poczekać na weryfikację zapisów, pochodzenia pieniędzy i podpisów.
Równocześnie umówiliśmy pobranie próbek do badania pokrewieństwa.
Zofia zadbała, żeby dziewczynkom wyjaśniono, czemu to służy, a osoba wykonująca badanie mówiła spokojnie i nie straszyła ich medycznymi szczegółami.
Walentyna zapytała, czy wynik może sprawić, że znów będzie musiała wyjechać.
« Nie », odpowiedziała Helena.
« Żaden wynik nie zmieni tego, że masz ludzi, którzy chcą o ciebie dbać. »
Nie próbowałem poprawiać jej słów.
Wiedziałem, że miłość nie potrzebuje pieczątki, lecz odpowiedzialność dorosłych już tak.
Dwa dni później zadzwonił do mnie mężczyzna przedstawiający się jako dawny księgowy kliniki.
Nie chciał mówić przez telefon.
Poprosiłem, żeby skontaktował się z Martą, zamiast przekazywać mi informacje poza sprawą.
W kancelarii wyjaśnił, że przed dziewięciu laty zauważył nietypową wpłatę od spółki związanej z Jerzym na rachunek placówki.
Jej opis nie odpowiadał żadnej znanej mu usłudze.
« Czy ma pan dokument? » zapytała Marta.
« Mam kopię zestawienia z tamtego miesiąca. Nie wiem, za co dokładnie płacono. »
To zastrzeżenie było ważne.
Sama wpłata nie dowodziła sfałszowania dokumentów dzieci.
Ale zestawiona z podpisem lekarza i datą porodu dawała śledczym konkretną drogę sprawdzenia, co wydarzyło się w klinice.
Jerzy odezwał się dopiero w piątek.
Zadzwonił na mój prywatny numer, którego zwykle używał tylko wtedy, gdy chciał wywrzeć nacisk.
« Prawnicy mówią, że możesz jeszcze to zatrzymać », powiedział bez powitania.
« Czego ode mnie oczekujesz? »
« Oświadczenia, że nie wierzysz w te oskarżenia. Dziewczynkom zapewnię przyszłość. Każdej. Nie muszą występować publicznie. »
« Nie występują publicznie. Właśnie o to zadbaliśmy. »
« Chcesz zniszczyć wszystko, na co pracowały pokolenia? »
« Chcę się dowiedzieć, dlaczego powiedziałeś mi, że moje dzieci umarły. »
Przez dłuższą chwilę słyszałem tylko jego oddech.
« Gdybyś wtedy został z Zofią, straciłbyś pozycję w rodzinie », powiedział w końcu.
« Nie rozumiesz, co musiałem chronić. »
« Nie odpowiedziałeś na pytanie. »
« Nie będę rozmawiał bez adwokata. »
Rozłączył się.
Nie miałem nagrania ani przyznania się do fałszerstwa, a mimo to te słowa zostały we mnie dłużej niż wszystkie jego wcześniejsze krzyki.
Nawet teraz potrafił mówić o moich córkach jak o koszcie prowadzenia interesów.
W międzyczasie starałem się poznawać córki bez wypytywania ich o dziewięć straconych lat.
W sobotę poszliśmy we czwórkę, razem z Zofią, do małego parku na obrzeżach Krakowa.
Walentyna od razu pobiegła obejrzeć plac zabaw, lecz co kilka kroków sprawdzała, czy Helena nadal stoi przy bramie.
Lena miała ze sobą zeszyt, w którym rysowała dwie dziewczynki przy jednym stole.
« To my », powiedziała, pokazując obrazek siostrze.
« Ale ja nie mam takiej sukienki », zauważyła Walentyna.
« To mogę ci narysować sweterek. »
Usiadły na ławce i zaczęły poprawiać rysunek.
Patrzyłem na nie, starając się nie płakać za każdym razem, gdy któraś wymawiała imię drugiej.
Były podobne z wyglądu, ale zaczynałem dostrzegać różnice.
Lena odpowiadała szybko i lubiła decydować, dokąd pójdziemy.
Walentyna zanim się odezwała, sprawdzała, czy nikt jej nie przerwie.
« One mają prawo się nie lubić przez chwilę », powiedziała do mnie Zofia.
« Wiem. I mają prawo być złe na nas. »
« Myślałam kiedyś, że jeśli je wreszcie połączę, wszystko wróci na swoje miejsce. »
« Nie wróci », odparłem.
« Będziemy musieli zbudować coś, czego wcześniej nie dostały. »
Po powrocie Walentyna zapytała, czy może zachować rysunek Leny u Heleny, zamiast zabierać go do mojego domu.
Zrozumiałem, że dla niej dom wciąż oznaczał niewielką kuchnię, szafkę z herbatą i znajomy głos opiekunki.
Nie próbowałem z tym walczyć.
Po kilkunastu dniach otrzymaliśmy wyniki badań, wykonanych w sposób pozwalający zweryfikować pochodzenie próbek.
Zebraliśmy się w małym pokoju kancelarii.
Nie zapraszaliśmy kamer ani znajomych ojca.
Marta podała mi pierwszą stronę.
Badanie potwierdzało biologiczne ojcostwo wobec Walentyny z bardzo wysokim prawdopodobieństwem.
Na drugim dokumencie widniał taki sam wniosek dotyczący Leny.
Zofia przycisnęła palce do ust.
Nie powiedziała nic.
Przez dziewięć lat byłem przekonany, że moje córki leżą na cmentarzu.
Teraz istniały dwa dokumenty, które naukowo potwierdzały to, co mój ojciec próbował odebrać nam wszystkim.
Nie zamierzałem jednak traktować córek jak dowodu zdobytego w sporze z Jerzym.
« Czy będziemy mieszkać razem? » zapytała wieczorem Walentyna, kiedy odwiedziłem je u Heleny.
Lena spojrzała na Zofię, a Zofia na mnie.
Nikt nie chciał znów wypowiadać obietnicy za dziecko.
« Nie wiem jeszcze, jak wszystko urządzimy », odpowiedziałem.
« Ale nie zniknę bez słowa. Będziemy o tym rozmawiać tyle razy, ile trzeba. »
Walentyna zamyśliła się.
« A ciocia Helena? »
To pytanie było trudniejsze niż badanie DNA.
Walentyna nie pytała tylko o dom.
Pytała, czy odzyskanie rodziców będzie oznaczało utratę osoby, która codziennie budziła ją do szkoły.
Wziąłem oddech, zanim odpowiedziałem.
« Jeśli zechcesz, Helena nadal będzie częścią twojego życia. Nie zamierzam podejmować za ciebie takiej decyzji. »
Nazajutrz miałem spotkać się z Zofią i Heleną, żeby ustalić pierwsze naprawdę wspólne kroki, bez rozdzielania dziewczynek i bez odebrania Walentynie poczucia bezpieczeństwa.
Najważniejsze pytanie nie brzmiało już, czy jestem ich ojcem, lecz czy potrafię nim być bez narzucania im własnej woli.
Jaką decyzję podejmiemy dla dziewczynek i co stanie się z Jerzym?
Przeczytaj Część 5, w której przyjdzie nam zmierzyć się z konsekwencjami tej prawdy.
