Przez kilka sekund żadne z nas się nie poruszyło.
Ryszard wciąż był na linii, a ja słyszałem w słuchawce jego oddech.
Kiedy Stefania uderzyła w drzwi po raz trzeci, zakończyłem połączenie.
„Ona miała wrócić dopiero po jedenastej” — szepnęła Emma.
„Nie uciekniemy przez okno” — odpowiedziałem.
„Otwórz jej. Nie zamierzam udawać, że mnie tu nie ma”.
Emma nacisnęła klamkę.
Stefania stała na progu w jasnym płaszczu, z telefonem w dłoni.
Jeszcze wczoraj miała na sobie suknię ślubną.
Teraz zobaczyłem kobietę, którą znałem od prawie pięciu lat, i przez moment nie potrafiłem połączyć jej twarzy z dokumentami rozłożonymi na biurku.
„Co ty tutaj robisz?” — spytała.
„Szukam odpowiedzi na pytanie, dlaczego chciałaś odebrać mojej matce gospodarstwo”.
Jej spojrzenie przemknęło po otwartych segregatorach.
Dopiero wtedy dostrzegłem prawdziwy strach w jej oczach.
Nie był to jednak strach o Małgorzatę.
„Emma, nie miałaś prawa go wpuszczać”.
„Dałaś mi klucz i kazałaś przygotowywać zestawienia dla taty” — odpowiedziała jej siostra.
„Widziałam te pliki już wcześniej. Próbowałam z tobą rozmawiać”.
Stefania wyrwała z drukarki kartkę z planem osiedla.
Zgniotła ją i rzuciła do kosza, jakby zniszczenie jednego rysunku mogło wymazać cały projekt.
„To tylko koncepcja. Nie macie pojęcia, o czym mówicie”.
Wskazałem na pełnomocnictwo.
„A to? Moja matka nigdy nie podpisała czegoś takiego”.
„Nie możesz tego wiedzieć”.
„Mogę ją zapytać”.
Stefania spojrzała na mnie ostro.
„Małgorzata jest coraz starsza. Po śmierci twojego ojca trzyma się ziemi jak jedynej rzeczy, która jej została. My chcieliśmy zadbać o jej przyszłość”.
„Przez umieszczenie jej w domu opieki bez pytania o zdanie?”
„Nikt jej tam nie zamknął”.
„Jeszcze”.
Emma odsunęła się od drzwi.
Wtedy zrozumiałem, że jeśli pozostaniemy w gabinecie, rozmowa zamieni się w kolejną próbę przekonania mnie, że krzywda mojej matki jest przejawem troski.
„Nie zabieram żadnych dokumentów” — powiedziałem.
„Zgłoszę jednak to, co zobaczyłem. Niech ktoś niezależny sprawdzi podpisy i opinie lekarskie”.
„Grożenie policją nie zwróci ci wesela” — odpowiedziała Stefania.
„Wesele nie jest już moim problemem”.
Odwróciłem się do Emmy.
„Idziesz ze mną?”
Przez chwilę wahała się, patrząc na siostrę.
Potem sięgnęła po torebkę.
„Tak. Miałam dość patrzenia, jak wszyscy udają, że to normalne”.
Stefania zastąpiła nam drogę.
„Ojciec za wszystko zapłacił. Za salę, kwiaty, muzyków. Wiesz, ile pieniędzy straciliśmy przez twoje przedstawienie?”
„A ty wiesz, ile lat pracy kosztował mamę każdy hektar Brzezin?”
Nie odpowiedziała.
Zrobiła krok w bok dopiero wtedy, gdy Emma powtórzyła spokojnie, że chce wyjść.
Na klatce schodowej zadzwonił telefon Emmy.
Na ekranie pojawiło się imię ojca.
Nie odebrała.
„On kontroluje wszystkie rachunki w domu” — powiedziała.
„Jeżeli dowie się, że ci pomogłam, odetnie mi pieniądze na mieszkanie”.
„Nie obiecam, że nic ci nie grozi” — odparłem.
„Ale nie będę też udawał, że nie widzę, jaką podjęłaś decyzję”.
W samochodzie zadzwoniłem do Henryka Weissa.
Słuchał bez przerywania, a gdy skończyłem opowiadać, poprosił o dokładny opis każdej kartki.
Nie pozwolił mi nazywać wszystkiego gotowym przestępstwem, zanim dokumenty zostaną zbadane.
„Projekt wniosku to jeszcze nie postępowanie” — powiedział.
„A wskazanie Stefanii jako przyszłej opiekunki nie oznacza, że sąd cokolwiek jej powierzy. Takich decyzji nie podejmuje rodzina przy kolacji”.
„Ale podpis?”
„Jeżeli jest podrobiony, to poważna sprawa. Trzeba zabezpieczyć materiał w legalny sposób i zawiadomić właściwe organy. Niczego nie poprawiajcie, nie dopisujcie, nie przekazujcie dalej przypadkowym osobom”.
Zapytał też o nieotwartą kopertę.
Kiedy przyznałem, że nadal leży w kieszeni mojej ślubnej marynarki, milczał dłuższą chwilę.
„Karolu, wysłałem ci ją nie bez powodu. Przyjedźcie jutro oboje z panią Małgorzatą”.
„Co tam jest?”
„Informacja, której nie chciałem przekazywać przez telefon. Chodzi o wniosek pewnej spółki i przyszłość okolicznych gruntów”.
Po rozmowie odwiozłem Emmę do mieszkania jej przyjaciółki.
Dała mi numer telefonu, pod którym mogłem się z nią kontaktować bez pośrednictwa rodziny.
Powiedziała, że ma zachowaną korespondencję, do której otrzymała dostęp podczas przygotowywania prezentacji dla firmy ojca.
Zgodziła się przekazać ją prawnikowi i opowiedzieć, skąd ją ma.
W Brzezinach mama siedziała przy stole, łuskając groch do płóciennej miski.
Robiła to zawsze, gdy musiała czymś zająć ręce.
Zapytała, czy jadłem śniadanie.
Dopiero potem zauważyła, że drżę.
Opowiedziałem jej o dokumentach, o planie osiedla i domu opieki.
Nie ukryłem nawet tego, że ktoś próbował sporządzić opinię o jej zdrowiu bez wizyty lekarskiej.
Spodziewałem się gniewu albo płaczu.
Mama jednak wstała, umyła dłonie i poprosiła, żebym wyjął kopertę od Henryka.
„Czy ktoś pytał cię o sprzedaż ziemi?” — zapytałem.
Spojrzała na stary klon za oknem.
„Ryszard przyjechał tu w marcu. Sam, bez Stefanii. Mówił, że mogłabym do końca życia niczego sobie nie odmawiać”.
„Dlaczego nic mi nie powiedziałaś?”
„Bo miałeś się żenić z jego córką. Nie chciałam, żebyś musiał wybierać między mną a nią”.
Te słowa uderzyły mnie mocniej niż groźby Ryszarda.
Mama starała się chronić moje szczęście, kiedy ja nawet nie zauważyłem, że ktoś planuje pozbawić ją domu.
„I co mu odpowiedziałaś?”
Małgorzata wróciła do stołu.
„Powiedziałam, że Brzeziny nie są na sprzedaż. Wtedy się uśmiechnął i zapytał, czy na pewno rozumiem, ile są warte”.
Zawahała się, a potem dodała coś, od czego zrobiło mi się zimno.
„Przed wyjazdem powiedział, że czasem dzieci muszą podejmować trudne decyzje za swoich rodziców”.
Usiadłem naprzeciwko niej i zacząłem wyliczać, co powinniśmy natychmiast zrobić: zmienić zamki, zawiadomić sąsiadów, zabronić obcym wstępu na podwórze.
Mama wysłuchała mnie do końca.
„Karolu, jesteś moim synem, nie moim opiekunem” — powiedziała łagodnie.
„Najpierw zapytaj, czego ja chcę”.
Zamilkłem.
Po raz pierwszy zobaczyłem, że mogę popełnić błąd podobny do tego, przeciw któremu właśnie występowałem: zdecydować za nią, przekonany, że robię coś dobrego.
„Czego chcesz?” — spytałem.
„Chcę wiedzieć, kto użył mojego nazwiska. Chcę obejrzeć te papiery z prawnikiem. I chcę dalej mieszkać tutaj, dopóki sama nie zdecyduję inaczej”.
Przyniosła z kredensu starą teczkę z dokumentami gospodarstwa.
Na każdej umowie znajdowały się jej notatki: data naprawy dachu, kwota ubezpieczenia, terminy dzierżawy niewielkiej łąki.
Znała numery działek i nazwiska sąsiadów lepiej niż ja, choć od lat pomagałem jej przy formalnościach.
„Sprawdzałam księgę wieczystą wiosną” — dodała.
„Henryk mi pokazał, jak to zrobić. Nie zamierzam niczego podpisywać tylko dlatego, że ktoś mówi o moim wieku”.
Wstydziłem się, że miałem ochotę natychmiast przejąć prowadzenie wszystkich jej spraw.
Zapytałem więc, czy zgadza się, żebym towarzyszył jej następnego dnia.
Skinęła głową, ale kazała mi wcześniej zadzwonić do Emmy i upewnić się, że dziewczyna jest bezpieczna.
Miała więcej współczucia dla młodszej córki Malinowskich niż ja w tamtej chwili potrafiłem z siebie wydobyć.
Żeby zrozumieć, dlaczego Ryszard tak długo przygotowywał grunt pod te słowa, musiałem wreszcie otworzyć list od Henryka.
Aby dowiedzieć się, co naprawdę kryła kremowa koperta, czytaj dalej w Części 3.
